و أمّا رعاية الأوقات فأن يقف مع خطوه ، ثمّ أن يغيب عن خطوه بالصفاء من رسمه ، ثمّ أن يذهب عن شهود صفوه . خداوند عزّ و جلّ مىفرمايد : « اما حق آن را رعايت نكردند . » « 1 » رعايت ، نگهدارى و صيانت [ نفس از مخالفت و نظر به غير حق ] است ، با عنايت [ ازلى . ] و آن را سه درجه است : درجهء نخست ، رعايت اعمال و درجهء دوم ، رعايت احوال و درجهء سوم ، رعايت اوقات است . رعايت اعمال آن است كه با ناچيز شمردن كارهاى خود ، عمل خود را فراوان سازد ، و بىآنكه نظر و توجهى به اعمال خود داشته باشد [ و براى آن وزن و اعتبارى قائل شود ، و چشمداشت پاداشى بر آنها داشته باشد ] آنها را انجام دهد ؛ و اعمال را بر مجراى علم [ به شرع و به مقتضاى آن ] جارى سازد [ با صدق نيت و اخلاص ] نه بر [ سبيل ] آراستن خود به آن ؛ [ يعنى انگيزه‌اش در انجام اعمال ، آن نباشد كه ظاهر خود را در نظر مردم با انجام كارهاى نيك آراسته كند . ] رعايت احوال آن است كه [ سالك ] تلاش و كوشش خود را ريا انگارد ، و نفس [ - دم زدن ، مقصود آسايش و آرامشى است كه سالك هنگام تجلى در خود مىيابد ] را سيرى ساختگى پندارد ، [ يعنى آن را افتخار به چيزى كه ندارد به‌حساب آورد ] ، و حال را [ كه بر او غالب آمده و اثرش بر وى ظاهر گشته ] ادعايى [ دروغ ] بداند [ تا نفس خود را مقهور سازد و از سستى و كاهلى رها گردد و قلب را از تصرفات شيطان خلاص كند . ] رعايت اوقات آن است كه [ نخست ] در هر گام خود [ و هر قدمى كه در سير خود به سوى حق‌تعالى مىپيمايد ] بايستد [ و درنگ كند ، تا همهء شرايط و امور معتبر در آن منزل و مقام را به نيكى فراهم آورد ] ، و سپس با خالص شدن [ و پاك گشتن ] از

--> ( 1 ) - 57 / 27 .